Helden: wat we ervan kunnen leren

Posted: June 7, 2014 in Defensie, Leiderschap
Tags: , , ,

willemsordeIn oktober wordt de Militaire Willemsorde weer uitgereikt. Voor de tweede keer in zestig jaar. Majoor Gijs Tuinman krijgt hem. Een nieuwe held voor ons land. Een nieuwe held die zich ook bezig hield met nieuwe leiders, met leiderschap. Practise what you preach, was voor hem niet alleen een motto, maar hij bracht het ook echt in praktijk. Een voorbeeld voor militairen, maar ook managers, en werknemers. Op de waarschijnlijke benoeming van Tuinman wordt vrij divers gereageerd op de bekende internetsites. Mensen die de benoeming steunen, maar ook veel aanvallen. Aanvallen op Defensie, aanvallen op het feit dat hij ‘gewoon’ zijn werk gedaan zou hebben. En kritiek op het feit dat Kroon niet meer zou ‘voldoen’ als held.

Wat Kroon heeft gedaan was heldhaftig en staat buiten kijf. Dat het een op-en-top-militair is ook. En dat het soms een ongeleid projectiel is ook. Juist daarom heeft hij het leiderschap gehad om die heldendaden te kunnen doen. Mensen die altijd voor zekerheid en veiligheid kiezen, en nooit risico’s nemen, zijn niet de mensen die zich onderscheiden. Kroon is dan wel ongeleid, maar durft risico’s te nemen en kan goed functioneren onder stressvolle situaties. Daardoor kwam hij in situaties terecht die risicovol waren, en stressvol. En in die situaties deed hij meer dan verwacht werd. In in die situaties hield hij vast aan voor hem belangrijke normen en waarden.

Tuinman deed ook meer dan verwacht werd. Voor acties in Afghanistan werd hij al onderscheiden wegens moed. En toen de procedure voor het krijgen van die onderscheiding (Bronzen Leeuw), onderscheidde hij zich nog meer. Onder meer in een situatie waarin een commando sneuvelde, en de groep van Tuinman terugging om hun collega te redden, terwijl ze zwaar onder vuur liggen.

De meeste mensen – ook ik niet – kunnen zich niet voorstellen hoe dat moet zijn. De meeste mensen die van achter hun toetsenbord kritiek uitoefenen, zijn niet de mensen die de geboren leiders zijn die hun mensen door de grootst mogelijke crisissituaties leiden, omdat ze vasthouden aan hun belangrijkste waarde.

Nieuwe leiders worden gevraagd bij Defensie. Bij selectie wordt tegenwoordig al gekeken of iemand aan de basiseisen voor de waarden Moed, Toewijding en Veerkracht voldoet. Ik weet niet of dat in 1998 ook al zo was, maar wellicht was ik dan niet door de keuring van de KMA heengekomen, Tuinman in ieder geval glansrijk.

Marco Kroon sprak ook al van zijn allerbelangrijkste waarde; never leave a man behind. Tuinman sprak in een interview over exact dezelfde waarde die belangrijk was. Die waarde, om nooit iemand achter te laten, was zo sterk dat Tuinman zijn leven in de waagschaal stelde om de – toch gesneuvelde – commando Kevin van de Rijdt te redden, ondanks vijandelijk vuur, en mogelijk een relatief veilige weg terug.

Waarden. Van helden weten we dat de waarden zo belangrijk zijn dat ze hun leven ervoor willen geven. En dat is het belang van helden voor onze samenleving. Waarden hebben nooit met geld verdienen te maken, of met dure spullen, maar wel met intrinsieke motivatie om iets voor een ander te doen. De intrinsieke motivatie om zelfs te koste van je eigen leven vast te houden aan de hoogste waarde die je hebt voor jezelf.

En dat is iets waar veel managers in het bedrijfsleven ook een voorbeeld aan kunnen nemen. Waar veel bedrijven een voorbeeld aan moeten nemen. Wat is de allerbelangrijkste waarde die je hebt als mens en organisatie? En hoever ben je bereid te gaan om die waarde te leven. Want zonder waarden, ben je waardeloos. Met waarden waardevol. En als je waardevol bent, kun je jezelf onderscheiden. Zoals Gijs Tuinman.

Advertisements
Comments
  1. Geweldig voor Majoor Gijs Tuinman, dat meen ik echt! Er zijn echter ook genoeg ongekroonde helden zoals bijvoorbeeld mijn schoonvader die de beloofde militaire onderscheiding nooit heeft ontvangen. Dat is zuur. Natuurlijk heeft hij tijdens zijn heldendaad wellicht mensen gekwetst of het ‘baasje’ gespeeld, maar als hij niet was terug gegaan hadden er nog veel meer Mariniers gesneuveld.
    Hierbij een stuk uit het verslag ergens heel lang geleden:
    Nadat wij door de pas bij Nimbang waren gereden, reed onze truck na ongeveer 200 meter op ingegraven brisant- en fosforgranaten. Daarbij kwamen 2 mariniers om het leven en werden 12 mariniers waaronder mijn persoon gewond. Gelijktijdig werden wij vanaf de helling langs de weg onder vuur genomen. In al deze consternatie werden de gewonde jongens langs de weg gelegd, waar zij enige dekking hadden.
    Ik heb de chauffeur van de dominee zover gekregen de Jeep te laten keren en samen terug te rijden naar de post. Ik wist dat er nog een patrouille van de post zou weggaan, maar dat deze patrouille niet onze kant op zou komen. Ik moest dus proberen om deze patrouille op te vangen voor ze weg waren en deze naar de mariniers die nabij de pas gewond lagen te sturen, teneinde deze bescherming en medische hulp te bieden. We zijn onder zwaar vuur van de vijand terug gereden naar de pelotons post. Na de patrouille verteld te hebben van de hinderlaag ben ik naar de post gebracht, alwaar ik door bloedverlies in elkaar gezakt ben. Op de post ben ik verbonden en later per ambulance naar het veldhospitaal in Babat vervoerd. Bij aankomst op de post werd geconstateerd dat de jeep door vijandelijke kogels getroffen was, het was een wonder dat wij niet zelf door deze kogels geraakt waren.
    Toen ik in het veldhospitaal in Babat op de gang lag te wachten om geopereerd te worden, kwam de commandant van de Mariniers Brigade, kolonel der mariniers de Bruijn naar mij toe. Deze vertelde mij dat hij mij zou voordragen voor een militaire onderscheiding, omdat ik ondanks mijn zware verwondingen en met gevaar voor eigen leven mijn verantwoordelijkheid ten aanzien voor mijn kameraden zwaarder liet wegen. Door mijn handelen had ik de levens van mijn maten gered..
    Het is wat het is, Qua Patet Orbis, en groot respect voor deze grote, kleine man!
    Liesbeth de Smit

    Like

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s